Kentsel dönüşümde tahliye ve yıkım süreci nasıl işler?

Riskli yapı tespiti, kentsel dönüşüm sürecindeki pek çok iş ve işlem için başlangıç niteliğinde olduğundan bu yöndeki sürelerin kaçırılmaması yönünden maliklerin ve diğer hak sahiplerinin dikkatli olması gerekir. Mevzuatta yapılan ve sürecin hızlanmasını amaçlayan bazı düzenlemeler neticesinde artık riskli yapı tespitinin klasik evrak yoluyla tebliği şartı bulunmamaktadır. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya yetki devri olan yerlerde Belediye, riskli yapı raporunu sicile işlemesi için ilgili tapu müdürlüğüne gönderir. Riskli yapı tespit raporu ayrıca maliklere yasada belirlenen şekilde tebliğ edilir. Bu kapsamda riskli yapı tespit raporu tebligat yerine geçmek üzere yapıya asılır ve muhtarlıklarda 15 gün süre ile ilan edilir. Muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebligat yapılmış sayılır. Söz konusu tebligatın muhatabı sadece malikler değil, ipotek lehtarları, kira şerhi lehtarları ve intifa hakkı sahipleri olup, riskli yapı tespiti bu şekilde ilgili tüm kişilere tebliğ edilir. Tebligatta rapora ilişkin bilgiler ve itiraz edilmediği takdirde idarece verilecek sürede yapının yıktırılması gereği bildirilir.

Malikler rapora karşı 15 gün içinde itiraz ve 30 gün içinde dava yolunu kullanabilir. Önce itiraz yoluna başvurulması halinde dava için öngörülen süre yönünden dikkatli olunmalı, itirazın reddi veya reddedilmiş sayıldığı tarihten itibaren açılacak davada itiraz yoluna başvurulan tarihe kadar işleyen süre dava için öngörülen süreden düşülmelidir.

İtiraz veya dava yoluna başvurulmaz veya başvurulup da reddedilirse riskli yapı tespiti kesinleşmiş olur. Bu halde, idarece, riskli yapı sahiplerine riskli yapıyı yıktırmaları için 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir. Yapıda kiracı varsa kiracıya tahliye bildirimini malik yapar, malikin bu bildirimi yapmadığının tespit edilmesi durumunda kiracıya bildirim idarece yapılır. Bu süre içinde maliklerce yıkımı yapılmayan yapılar idarece tespit edilir ve tahliye edilerek yıktırılır. İdare yıkım masraflarını sonrasında maliklerden hisseleri oranında tahsil edebilir.

90 günlük sürede maliklerce yıkım yapılmadığının tespitinden sonra yapının tahliye edildiğine ve elektrik su, doğalgaz gibi hizmetlerin kapatıldığına dair ilgili kurum yazısı düzenlenir ve yıkım sorumlusu olarak fenni mesul belirlenir. Tüm işlemler tamamlandığında 6 işgünü içinde yıkım ruhsatı düzenlenir. Yıkıma fiilen engel olunması halinde idare, kolluk kuvvetlerinden yardım isteyerek yıkımı gerçekleştirir ve engel olanlar hakkında suç duyurusunda bulunulur. Ocak 2026