Riskli yapı tespit kararına karşı itiraz ve dava yolu var mıdır?

Riskli yapı tespitine yönelik 2 farklı muhalefet yolu mevcuttur. Bunlardan biri idareye (Kentsel Dönüşüm Başkanlığına, yetki devri yapılan yerlerde İlçe Belediyesine) itiraz, diğeri ise İdari Yargıda iptal davasıdır.

İtiraz ve dava hakkı maliklere veya kanuni temsilcilerine tanınmıştır. Aynı riskli yapı tespit raporu için farklı maliklerin ayrı ayrı itirazı mümkündür ancak tüm itirazlar tek dosyada incelenecektir. Dolayısıyla itirazın incelenmesi için tek bir malikin itiraz etmesi yeterlidir. 07.11.2023 tarihli düzenlemeyle kanuna riskli yapı tespit kararının tebliğine ilişkin hükümler getirilmiştir. Buna göre riskli yapı tespitine ilişkin bilgileri ihtiva eden tutanak tebliğ yerine geçmek üzere yapıya asılır, maliklere e- devlet uygulaması üzerinden bildirim yapılır ve yapının adresinin bağlı olduğu muhtarlıkta 15 gün süre ile ilan edilir. Muhtarlıktaki ilanın son günü maliklere ve ilgililere tebligat yapılmış sayılır. İtiraz süresi riskli yapı kararının tebliğinden itibaren 15 gündür. Tebligatı kolaylaştırmayı amaçlayan bu yeni hükmün, maliklerin tebligattan haberdar olma ihtimalini azaltmakta oluşu da göz önüne alınmalı, maliklerin yapılarına dair durum ve aşamaları yakından takip etmelerinde fayda olacağı gözetilmelidir.

İtiraz Kentsel Dönüşüm Başkanlığına dilekçe ile yapılır. İtiraz süresi riskli yapı raporunun tebliğinden itibaren 15 gündür.

İtiraz üzerine inceleme yapacak heyet de yine son düzenlemelerle yasaya eklenmiştir. Heyetler Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca oluşturulur. Toplam 7 üyenin 4 tanesi üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyeleri arasından ve 3 tanesi Başkanlık veya Bakanlık görevlileri arasından görevlendirilir. Teknik heyet itiraz dilekçesinde gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Tüm yönleriyle inceleme yapar, gerekli görmesi halinde rapora konu yapıyı bizzat yerinde inceler.

İdareye yapılan ve heyetçe incelenen itirazın reddi halinde idari yargıda riskli yapı tespitinin iptaline yönelik dava açılabilir. Ancak dava açma süresi konusunda tedbirli olunmalıdır. Zira Kentsel Dönüşüm işlemlerine yönelik idari davalarda dava açma süresi her ne kadar 30 gün olarak belirlenmişse de riskli yapı tespitinin tebliğinden sonra idareye, yani Kentsel Dönüşüm Başkanlığına itiraz edilmesinin zorunlu olup olmadığı tartışmalıdır. Uygulamada her ne kadar çoğunlukla yasadaki “ itiraz edebilir” şeklindeki ifadeden bu yolun isteğe bağlı olduğu, bu yola başvurulmadan da idari yargıda dava yoluna gidilebileceği değerlendirilmekteyse de kentsel dönüşüm mevzuatı ve içtihatlarının çok sık değiştiği nazara alınmalıdır. Riski yapı tespitine Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya yetki devri yapılan yerlerde belediyelere 15 gün içinde yapılan itiraz sonrası – bu başvurunun idari yargıya başvurudan önce zorunlu olmadığı ihtimaline binaen- 30 günlük dava açma süresini belirlerken idareye yapılan önceki itiraz için geçirilen süre düşülmelidir. Örneğin riskli yapı tespitine 10 gün sonra başkanlık veya belediye nezdinde idari itiraz yapılmışsa, idare mahkemesinde iptal davası için bu itirazın reddedildiği tarihten itibaren 30 değil, 30-10=20 günlük süre kalacaktır. İtiraz üzerine idarece hiç cevap verilmemişse itirazdan itibaren 30 günün sonunda itiraz talebi zımnen reddedilmiş sayılır ve 30 günlük dava açma süresi bu tarihten itibaren başlar.

Süresi içinde itiraz yapılmazsa ve dava da açılmazsa yıkım kararı kesinleşir ve yıkıma girişilir.

Ocak 2026