Kentsel Dönüşümde Acele Kamulaştırma Nedir?

Kentsel dönüşümde acele kamulaştırma yolu kanuna işlenmiştir. Buna göre riskli yapı tespiti ve binanın yıkılmasından sonra mal sahiplerinin %50+1 çoğunlukla anlaşamadığı durumlarda bina ile ilgili olarak TOKİ, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya İdare tarafından Acele Kamulaştırma yolu açıktır. Süreç 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 3/2 maddesi gereğince "iskan projelerinin gerçekleştirilmesi" amacıyla yapılır ve ilk taksit tutarı , belirlenen tutarın 1/5'i olarak gerçekleştirilir. Maliki belli olmayan, kayyım tayin edilmiş veya üzerinde sınırlı ayni hak bulunan taşınmazlar da acele kamulaştırma hükümlerine tabidir. Acele Kamulaştırma yapmaya yetkili makamlar, veraset ilamı çıkartmaya, kayyım tayinine veya tapuda kayıtlı son malik adına işlem yapmaya yetkilidir. Acele Kamulaştırma sürecinde idare ile maliklerin uzlaşması halinde uzlaşma içeren tutanak ilgili Tapu Müdürlüğüne gönderilir ve kamulaştırma bu şekilde tapu kütüğüne işlenmiş olur. Süreçte uzlaşmanın sağlanamaması halinde acele kamulaştırma hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaksa da bu yol idareye tanınmış bir hak olup, mecburiyet söz konusu değildir. Acele kamulaştırma şartlarını taşımayan işlemlerin yargı denetimine tabi olacağı açıktır. Acele kamulaştırmanın riskli yapı yıkıldıktan sonra yapılacak olması nedeniyle kamulaştırma bedelinin arsa niteliği esas alınarak belirleneceği unutulmamalıdır. Ocak 2026